Wat betekent een ‘nieuw verhaal voor onderwijs’ voor jou en waarom vind jij het belangrijk hieraan mee te werken?
Na een leven lang in het onderwijs te hebben gewerkt, waarvan meer dan 26 jaar als schooldirecteur binnen dezelfde stichting, heb ik het onderwijs van dichtbij zien veranderen. Voor mij betekent een nieuw verhaal voor onderwijs dat we durven mee te groeien met de wereld om ons heen, met oog voor onze eigen gemeenschap, onze cultuur en onze kinderen.
Ik zie een toekomst waarin we werken met onze eigen mensen in topfuncties, zodat beslissingen beter aansluiten bij de realiteit op onze eilanden. Een toekomst waarin opvoeding en onderwijs meer gericht zijn op dialoog dan op gehoorzaamheid, waar een kind zijn mening mag geven zonder dat het als brutaal wordt gezien.
De introductie van meertaligheid, waarbij alle moedertalen van leerlingen een plek krijgen in de lessen, is voor mij een belangrijke stap. Taal is immers niet alleen een communicatiemiddel, maar ook een deel van je identiteit. Daarnaast geloof ik sterk in de visie van de vreedzame school: een leeromgeving waarin leerlingen verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leerproces, leren samenwerken en actief bijdragen aan het oplossen van conflicten. Zo helpen we kinderen uitgroeien tot burgers die onze gemeenschap versterken en bijdragen aan initiatieven zoals het Burgerschapsfestival ‘Boneiru di Kada Unu’, waar verbondenheid, samenwerking en respect centraal staan.
Welke ervaring, gebeurtenis of realisatie heeft jouw kijk op onderwijs veranderd?
Als kind was ik erg verlegen. Ik durfde vaak geen antwoord te geven of in gesprek te gaan in het Nederlands, uit angst om fouten te maken. Die onzekerheid heeft me lang beziggehouden en liet me voelen hoe groot de invloed van taal kan zijn op het zelfvertrouwen van een kind.
Door die ervaring ben ik gaan inzien dat de taalproblematiek in het onderwijs nooit helemaal zal verdwijnen, maar dat we er wél veel aan kunnen doen. We kunnen het dichtst bij een ideale situatie komen als we leerlingen goed onderwijzen in onze moedertaal, het Papiamentu, zodat ze de taal op hoog niveau leren beheersen .
Wanneer kinderen zich zeker voelen in hun eigen taal, kunnen ze met meer vertrouwen andere talen leren, zoals Nederlands of Engels. Zo leren ze denken, communiceren en dromen in meerdere talen zonder hun eigen identiteit te verliezen. Een stevig fundament in het Papiamentu geeft leerlingen vleugels om verder te groeien, in taal én in zelfvertrouwen.
Wat zou je vandaag veranderen in het onderwijs als in een ideale wereld alles mogelijk was?
In een ideale onderwijswereld op Bonaire zou ik me volledig inzetten voor meertaligheid. Meertaligheid is geen probleem, maar een rijkdom. Kinderen die meerdere talen leren gebruiken, ontwikkelen niet alleen hun taalvaardigheid, maar ook hun denkvermogen, zelfvertrouwen en culturele bewustzijn. Daarom moeten we de kennis van het Papiamentu op een hoog niveau brengen: het is de taal van ons hart, onze identiteit en onze gemeenschap. Wanneer leerlingen zich zeker voelen in hun moedertaal, kunnen ze veel gemakkelijker andere talen leren.
Tegelijk zou ik het Engels in het onderwijs willen versterken. Onze leerlingen hebben daar meer behoefte aan en het voelt voor hen vanzelfsprekend: het is de taal van de toekomst, van technologie, wetenschap en internationale communicatie.
Met goed opgeleid personeel en met moderne lesmethoden, kunnen we een sterk meertalig onderwijsmodel creëren. Zo vormen we zelfverzekerde, kritische burgers die zich vrij kunnen uitdrukken, hun mening durven geven en later een waardevolle bijdrage leveren aan de ontwikkeling van Bonaire, ook in leidinggevende posities. Deze visie sluit naadloos aan bij de waarden van ‘Boneiru di Kada Unu’, waarin samenwerking, verantwoordelijkheid en gemeenschapszin centraal staan.
Welke stappen zet jij zelf om dichterbij dit ideaal te komen?
In de loop der jaren heb ik gewerkt met allerlei theorieën over taalonderwijs: eerst met de nadruk op het leren in de moedertaal, daarna met modellen van onderdompeling in een vreemde taal vanaf jonge leeftijd, en later met tweetalig onderwijs. Toch voelde geen van deze benaderingen echt volledig passend bij onze Bonairiaanse werkelijkheid.
Nu, met de ontwikkeling van meertalig onderwijs waarin het Papiamentu de basis vormt en het Nederlands als instructietaal wordt gebruikt met aandacht voor de andere talen van de leerlingen, geloof ik dat we eindelijk het dichtst bij de ideale situatie komen. Dit model respecteert onze eigen taal en cultuur, maar bereidt leerlingen tegelijk voor op een wereld die meertalig en internationaal is.
Voor mij begint verandering niet bij regels of structuren, maar bij mensen, bij overtuiging en voorbeeldgedrag. Door te laten zien dat het kan, dat kinderen kunnen leren, denken en dromen in meerdere talen, geloof ik dat we langzaam een beweging op gang brengen. Een beweging richting onderwijs dat echt bij Bonaire past: geworteld in onze eigen taal en cultuur, maar open naar de wereld. Dat is ook de geest van ‘Boneiru di Kada Unu’, een samenleving waarin elk individu, elke taal en elke stem telt en bijdraagt aan het geheel.
Ik wil al mijn energie, overtuigingskracht en kennis inzetten om dit tot een groot succes te maken voor onze leerlingen. Dat betekent samenwerken met collega’s, ouders en beleidsmakers, en steeds het belang van meertaligheid blijven benadrukken. Zo bouwen we aan een samenleving waarin ieder individu bijdraagt aan het geheel met trots, zelfvertrouwen en verantwoordelijkheid.
Welke oproep wil je aan lezers meegeven?
Mijn oproep aan iedereen die betrokken is bij onderwijs, van leerkrachten en ouders tot beleidsmakers, is om met trots te durven bouwen aan een onderwijssysteem dat de eigen taal en cultuur waardeert, en tegelijk de kinderen de wereld in laat kijken met open ogen en een sterke stem. Voor ons betekent dat een echt Bonairiaans onderwijssysteem, passend bij het eiland en bij onze kinderen.
Als we kinderen het vertrouwen geven dat hun moedertaal ertoe doet, dat hun stem gehoord mag worden, dan groeien zij uit tot zelfbewuste burgers die met trots bijdragen aan de toekomst van Bonaire. Want verandering begint bij vertrouwen in onszelf, in onze leerlingen en in de kracht van onze eigen taal.
