Onderwijs is geen vaststaand gegeven. Het groeit, verandert en wordt gevormd door de mensen die er dagelijks mee bezig zijn. Bij Buro Hebe werken we aan nieuwe onderwijsverhalen. Verhalen waarin we met elkaar de toekomst van onderwijs vormgeven. Maar hoe ziet die toekomst er dan uit? Wat is daarin werkelijk van toegevoegde waarde? En wat kunnen organisaties en mensen daarin betekenen?
Dat is precies waar we in deze rubriek nieuwsgierig naar zijn. We gaan in gesprek met onderwijsmakers en we vragen hen: wat betekent een nieuw verhaal voor onderwijs voor jou? We geven het woord aan Anne Leijenaar, bestuurder bij CVO Zuid-West Fryslan.
Wat betekent een ‘nieuw verhaal voor onderwijs’ voor jou en waarom vind jij het belangrijk hieraan mee te werken?
Een nieuw verhaal voor onderwijs sluit aan bij de samenleving die er is en gaat ontstaan in deze snel veranderende wereld. Ontwerpen van onderwijs kan het beste door niet in belemmeringen te denken, maar naar kansen te kijken die in het nieuwe verhaal passen. Naast het opbouwen van brede algemene kennis is er meer ruimte nodig om te groeien als mens en te leren met anderen om te gaan. Dat vraagt andere vaardigheden zoals samenwerken, plannen en presenteren. Het werken met realistische opdrachten helpt om de motivatie van de leerlingen te verhogen.
Mijn onderwijshart en ervaring met het vormgeven van innovaties zijn een belangrijke drijfveer in mijn werk als bestuurder in het voortgezet onderwijs. Daarin neem ik zelf initiatief, maar geef ook anderen ruimte om creatieve ideeën voor het onderwijs verder uit te werken. Docenten kunnen met elkaar heel veel goede en creatieve dingen realiseren vanuit de drijfveer om het goede te doen voor de leerlingen.
Welke ervaring, gebeurtenis of realisatie heeft jouw kijk op onderwijs veranderd?
Bij veel vakken is de leerstof in het boek de basis voor de studiewijzer en de leerdoelen voor de lessen. Daarmee wordt veel kennis opgebouwd vanaf de brugklas tot en met de eindexamenklas. Op de school waar ik destijds werkte ben ik een Technasium gestart in een netwerk met andere scholen. Daar wordt niet gewerkt met een boek, maar met ‘echte’ opdrachten van buiten de school. Docenten en leerlingen die meededen gingen op een hele andere manier leren. Toen heb ik ervaren hoe waardevol dit kan zijn voor het onderwijs. Het ontwikkelen van vaardigheden die zo belangrijk zijn in het hoger onderwijs gaf een nieuwe dimensie aan het onderwijs. Over dit onderwerp heb ik vervolgens ook mijn scriptie geschreven voor de masteropleiding die ik volgde.
Wat zou je vandaag veranderen in het onderwijs als in een ideale wereld alles mogelijk was?
Ik zou meer diversiteit in het onderwijs willen brengen zodat leerlingen kunnen leren op de manier die bij hen past, bij voorkeur met betekenisvolle opdrachten. Daarnaast zou ik een ‘rijke schooldag’ willen opzetten, waar naast de reguliere vakken ook sport en cultuur onderdeel zijn van de lesdag. Het zou helpen als in het nieuwe curriculum minder overladen is en meer ruimte biedt voor andere belangrijke activiteiten in het rooster van de leerlingen.
Welke stappen zet jij zelf om dichterbij dit ideaal te komen?
Door actief mee te denken met nieuwe initiatieven in het onderwijs. Samen met een collega ben ik naar de OnderwijsUitdag van Buro Hebe geweest voor inspiratie en het volgen van mooie workshops. Ik praat mee met de ‘beweging’ DIALOOG VOOR ONDERWIJS om te werken aan een cultuur in het onderwijs die voorbij polarisatie en versnippering gaat.
Ik ben bestuurlijk actief bij Techmakers, dat werkt met een onderwijsprogramma dat leren betekenisvol maakt, binnen én buiten de school. Met levensechte opdrachten van bedrijven ontdekken leerlingen hoe hun talenten van waarde zijn in de praktijk.
En natuurlijk door binnen mijn eigen scholen ruimte te geven om het nieuwe verhaal over onderwijs te onderzoeken en vorm te geven.
Welke oproep wil je aan lezers meegeven?
Blijf met een open blik naar het onderwijs kijken en benut de nieuwe ontwikkelingen die in de samenleving zichtbaar zijn. Onderwijs is niet een statisch programma, blijf zorgen voor dynamiek en ontwikkeling. Doe het samen met je collega’s, dan kunnen er steeds weer mooie processen op gang komen.
